Thời gian qua, các đợt thu hồi sữa công thức dành cho trẻ nhỏ tại nhiều thị trường châu Âu và Anh đã khiến phụ huynh toàn cầu lo lắng. Trong số đó, dòng sản phẩm Aptamil của tập đoàn Danone cũng bị thu hồi một số lô. Thông tin thiếu kiểm chứng xuất hiện trên mạng xã hội đã đẩy những cách hiểu sai lệch về nguyên nhân thu hồi, trong đó có cả đồn đoán rằng nguyên liệu ARA mang nguồn virus hoặc chứa virus là lý do chính.
ARA là gì?
Trước hết, cần hiểu ARA (Arachidonic Acid) là một hợp chất gì trong sữa công thức. ARA là một axit béo omega-6 tự nhiên, thường được thêm vào sữa công thức cho trẻ nhằm hỗ trợ phát triển hệ thần kinh, mắt và miễn dịch. ARA cũng xuất hiện tự nhiên trong sữa mẹ và được xem là một thành phần dinh dưỡng bình thường trong công thức sữa trẻ em theo tiêu chuẩn quốc tế.
ARA là gì?
Do đó, bản thân ARA không phải là một virus, không chứa virus và không mang nguồn virus nào cả. Những hiểu lầm lan truyền trên một số diễn đàn mạng là sai lệch và không được hỗ trợ bởi bất kỳ bằng chứng khoa học hay cơ quan y tế chính thống nào.
ARA là một thành phần dinh dưỡng được quy định và sử dụng rộng rãi trong ngành công thức sữa trẻ em, do các cơ quan y tế và tiêu chuẩn thực phẩm công nhận.
Nguyên nhân thực sự của thu hồi Aptamil
Vụ thu hồi sữa Aptamil gần đây liên quan đến việc phát hiện độc tố cereulide trong một số lô sản phẩm.
Cereulide là gì?
Cereulide là một loại độc tố chịu nhiệt cao do vi khuẩn Bacillus cereus sản sinh. Đây là một loại peptide khá ổn định với nhiệt độ, và không thể bị vô hiệu hoá bằng cách đun nấu hay pha chế thông thường. Khi trẻ bị tiếp xúc với độc tố này, các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng có thể xảy ra trong vòng vài giờ. Ở nồng độ cao hơn, nó có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng hơn đối với sức khỏe, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Nguyên nhân thực sự của thu hồi Aptamil
Nguồn gốc nhiễm độc tố
Điều tra của cơ quan chức năng cho thấy nguồn nhiễm độc tố trong vụ thu hồi xuất phát từ nguyên liệu dầu ARA (ARA oil) được cung cấp từ một nhà cung cấp bên thứ ba. ARA này được đưa vào công thức sản xuất sữa, và trong quá trình đó có thể đã chứa độc tố cereulide từ vi khuẩn Bacillus cereus. Khi nguyên liệu bị nhiễm sẵn, ngay cả khi được đưa vào sản phẩm cuối cùng, độc tố vẫn tồn tại vì nó chịu nhiệt rất tốt.
Các chuyên gia đã chỉ ra rằng, ARA bị nhiễm trước khi được thêm vào quy trình sản xuất sữa, chứ không phải trong sản phẩm sữa hoàn chỉnh. Vi khuẩn Bacillus cereus có thể sản xuất độc tố này trong môi trường phù hợp, sau đó độc tố hòa tan trong dầu ARA do tính chất hòa tan trong chất béo. Khi nguyên liệu này được sử dụng trong sản xuất sữa, độc tố vẫn còn tồn tại vì không bị phân hủy bằng nhiệt.
Điều đáng lưu ý là ngay cả khi nguyên liệu bị nhiễm, mức độ độc tố có thể khác nhau và không nhất thiết gây triệu chứng nghiêm trọng cho tất cả trẻ em. Tuy nhiên, với những đối tượng nhạy cảm như trẻ sơ sinh, việc phòng ngừa là ưu tiên hàng đầu.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Danone đã thu hồi các lô nghi ngờ nhiễm độc và ra thông báo tới cơ quan chức năng. Công ty nhấn mạnh họ không thỏa hiệp về an toàn thực phẩm và thực hiện việc thu hồi “vì sự cẩn trọng tối đa” khi nghi có vấn đề, dù mức độ độc tố được phát hiện là thấp.
Các cơ quan an toàn thực phẩm, như Food Standards Agency (FSA) ở Anh và Cục An toàn thực phẩm tại nhiều nước, đều đã khuyến cáo:
- Phụ huynh nên ngừng sử dụng ngay các sản phẩm thuộc lô bị thu hồi nếu có trong tay.
- Liên hệ bác sĩ hoặc cơ quan y tế nếu trẻ đã sử dụng sản phẩm và xuất hiện các triệu chứng nghi ngộ độc như nôn, tiêu chảy hoặc đau bụng.
- Các cơ quan y tế địa phương tăng cường ra soát, kiểm tra và thông tin rộng rãi tới người tiêu dùng nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm.
Chính phủ Việt Nam và cơ quan y tế cũng đã yêu cầu rà soát và cảnh báo người tiêu dùng về các lô sản phẩm bị thu hồi nếu chúng có lưu hành tại thị trường nội địa.
Tóm lại, việc thu hồi một số lô sữa Aptamil gần đây không liên quan đến virus hay ARA “mang nguồn virus” như các tin đồn lan truyền, mà xuất phát từ nguy cơ nhiễm độc tố cereulide trong một số nguyên liệu ARA từ nhà cung cấp bên thứ ba. Bản thân ARA vẫn là thành phần dinh dưỡng an toàn, được sử dụng rộng rãi và có mặt tự nhiên trong sữa mẹ.
Sự việc này cho thấy các hãng sữa và cơ quan chức năng đang áp dụng nguyên tắc phòng ngừa tối đa để bảo vệ trẻ nhỏ. Vì vậy, phụ huynh cần bình tĩnh, theo dõi thông báo chính thức, kiểm tra đúng lô sản phẩm và tránh hoang mang trước những thông tin chưa được kiểm chứng.
Share
